|
Les 6 : Familie & Vrienden |
|
|
| Familieleden |
|---|
| | Mannelijke familieleden | | Vrouwelijke familieleden | | | cuamerd | man | | cinike | vrouw | | | lazêk | jongen | | çenek | meisje | | | pi (bao) | vader (papa) | | mae (dae) | moeder (mama) | | | laz | zoon | | çena | dochter | | | domon | kind | | domone | kind | | | bıra | broer | | wae | zus(je) | | | khalık | opa | | dêke / pirike | oma | | | ap | oom (van vaderskant) | | amıke | tante (van vaderskant) | | | xal | oom (van moederskant) | | xalıke | tante (van moederskant) | | | lazê ap | neef | | çena ap | nicht (dochter van oom) | | | lazê xal | neef | | çena xale | nicht (dochter van tante) | | | vıstewre | schoonvader | | vısturiye | schoonmoeder | | | torn | kleinkind | | torne | kleinkind | | | zama | schoonzoon | | veyve | schoondochter | | | bıraza | zoon van broer | | bırazae | dochter van broer | | | weraza | zoon van zus | | werazae / dedeçena | dochter van zus | | | deraza | zoon van oom | | derazae | dochter van oom | | | mêrde | man / echtgenoot | | ciniye | vrouw / echtgenote | | | waşti | vriend / geliefde | | waştiye | vriendin / geliefde | | | xınami | vader van schoon- dochter / zoon | | xınamiye | moeder van schoon- dochter / zoon | | | xort | dappere (jonge)man | | canıke | dappere (jonge)vrouw |
Aanwijzende voornaamwoorden Zoals in het Nerderlands worden de aanwijzende voornaamwoorden gebruikt om naar personen of zaken te verwijzen. Bestudeer de volgende tabel. | o kıtabê mıno | dat is mijn boek | no kıtabê mıno | dit is mijn boek | | a qelemê tuya | dat is jouw pen | na qelemê tuya | dit is jouw pen | | i kıtabê mınê | die zijn mijn boeken | ni kıtabê mınê | deze zijn mijn boeken |
Let op: no/na/ni verwijzen nadrukkelijker dan o/a/i naar personen of zaken die zich meer in de nabijheid bevinden.
Bezittelijke voornaamwoordenHet Kırmancki kent twee soorten bezitteljke voornaamwoorden. Bestudeer de volgende tabel. | Onbeklemtoond | Beklemtoond | | | mı | mın | mijn | | to | tüy- | jouw | | ey (dey), cı | (d)ey- | zijn | | ae (dae), cı | (d)a- | haar | | ma | ma- | ons, onze | | sıma | sıma- | jullie | | inu (dinu) | (d)inan- | hun |
Voor het gebruik van de bezittelijke voornaamwoorden gelden de volgende regels: - Mannelijke woorden, die beëindigen met -e, -a, -o of een medeklinker, krijgen de achtervoegsel -ê :
Voorbeelden:
| kar | karê mı | mijn werk | | kıtab | kıtabê to | jouw boek | | name | namê dey (ey) | zijn naam | | gure | gurê dae (ae) | haar werk | | bıra | bıraê ma | onze broer | | ko | koê sıma | jullie berg |
- Mannelijke woorden, die beëindigen met een -i of -ü , krijgen de achtervoegsel -yê :
Voorbeelden:
| pi | piyê mı | mijn vader | | çü | çüyê to | jouw stok |
- Woorden, die beëindigen met een klinker krijgen de toevoeging -ê :
Voorbeeld:
| kar | karê mı | mijn werk | | kıtab | kıtabê to | jouw boek |
- Vrouwelijke woorden die beëindigen met een -i, krijgen de toevoeging -a:
Voorbeelden:
| kardi | kardia ma | onze messen | | saci | sacia sıma | jullie bakplaat |
- Vrouwelijke woorden die beeindigen met -a, krijgen geen toevoeging:
Voorbeelden:
| manga | manga dinu (inu) | hun koe | | çêna | çêna dinu (inu) | hun dochter |
- Meervoudige woorden krijgen bij beide geslachten een -ê:
Voorbeelden:
| kıtabê | kıtabê mı | mijn boeken | | koê | koê ma | onze bergen | | qelemê | qelemê mı | mijn pennen | | kardiê | kardiê to | jouw messen | | mangê | mangê ma | onze koeien | | bıraê | bıraê dey | hun broers |
| Familieleden voorstellen |
|---|
| Door gebruik te maken van de bovenstaande voornaamwoorden kun je je familieleden voorstellen. Bestudeer de volgende voorbelden. | | Enkelvoud | | | bıraê mı | mijn broer | | no bıraê mıno | dit is mijn broer | | | lazê mı | mijn zoon | | o lazê mıno | dat is mijn zoon | | | çêna mı | mijn dochter | | a çêna mına | dat is mijn dochter | | | lazê amıka mı | mijn neef | | no lazê amıka mıno | dit is mijn neef | | | çêna xalê to | jouw nicht | | na çêna xalê tüya? | is dit jouw nicht? | | Meervoud | | | lazê amıkanê mı | mijn neven | | ni lazê amıkê mınê | deze zijn mijn neven | | | çênê xalanê to | jouw nichtjes | | ni çênê xalê tüyê? | zijn deze juow nichtjes? | | | malıma domanê ma | de lerares van onze kinderen | | na malıma domanê mawa | dit is de lerares van onze kinderen | | | malımê domanê ma | de leraressen van onze kinderen | | ni malımê domanê maê | deze zijn de leraressen van onze kinderen | | | tornê mı | mijn kleinkinderen | | i tornê mıne | die zijn mijn kleinkinderen |
 |