|
Les 10 : Algemene begrippen |
|
|
| Vraagwoorden |
|---|
| | çı, çık | wat | | | | | | Tı çı wanena? | wat lees je? | | | | | | Namê to çıko? | wat is jouw naam? | | | | | | çıba | wat (omstandigheid, ding) | | | | | | No çıko, çıbao? | wat is dat allemaal? | | | | | | çınay ra, riyê çınay ra | waarom, hoezo | | | | | | A çınay ra nina çê ma? | waarom komt ze niet naar jullie huis? | | | | | | çınay rê | waarvoor, om welke reden | | | | | | No çınay rê beno? | om welke reden gebeurt dat? | | | | | | çıturi, çıtan | hoe | | | | | | Sıma çıturi sonê kar? | hoe gaan jullie naar het werk? | | | | | | çıra, ça, çae | waarom, waarvoor, om welke reden | | | | | | O çıra nêgurino? | waarom werkt hij niet? | | | | | | çı waxt, çı taw | wanneer | | | | | | İ çı waxt yenê ita? | wanneer komen ze hier? | | | | | | çı waxto, çı tawo | sinds wanneer, al sinds.. | | | | | | Tı çı waxto malıma? | sinds wanneer ben jij leraar? | | | | | | çond, çand | hoeveel (telbaar) | | | | | | Sıma çond wa u bıraê? | hoeveel broers en zussen heb jij? | | | | | | çıqa, çıqaşi | hoeveel (ontelbaar), hoezeer | | | | | | Melisa nıka çıqa pila? | hoe oud(groot) is Melissa nu? | | | | | | key | wanneer | | | | | | Viale key sona mekteb? | wanneer gaat Viale naar school? | | | | | | kam | wie | | | | | | Heyder kamo? | wie is Heyder? | | | | | | kami ra | van wie | | | | | | Elida kami ra Kırmancki mısena? | Van wie leert Elida het Kırmacnki? | | | | | | kami rê | aan wie | | | | | | Elida kami rê Kırmancki mısnena? | aan wie leert Elida het Kırmancki? | | | | | | kamci | welke | | | | | | Tı kamci melmeket rawa? | uit welke land ben je? | | | | | | koti, koti de | waar | | | | | | Sıma meste kotiyê? | waar zijn jullie morgen? | | | | | | kata ..., ... koti, koti ro | waarheen | | | | | | A kata sona / sona koti? | waar gaat zij heen? | | | | | | koti ra | waarvandaan | | | | | | İ koti ra nae zanenê? | waar weten zij dat van? | | | | | | ku | waar (voor beweeglijk objekten) | | | | | | Lacê mı kuyo? | waar is mijn zoon? | | | | | | se | wat (bij kerdene/vatene/biyaene) | | | | | | O to ra se vano? | wat zegt hij tegen jou? | | | | | | se | hoe, welke soort | | | | | | Sıma zonê ma se musenê? | hoe leren jullie onze taal? | | | | | | senê | welke, wat voor een | | | | | | No senê karo? | watvoor werk is dat? | | | |
| Enkelvoudige voegwoorden |
|---|
| | | | Voorbeeld | | | | u | en | çep u rast | links en rechts | | | ya ki | of | tı ya ki ez | jij of ik | | | eve, ebe | met | eve çınay | met wat(warrmee) | | | hama | maar | nıka so, hama reyna bê! | ga nu, maar kom weer terug! | | | çıke | want , omdat | ez nêson, çıke ez nêweso | ik ga niet, want ik ben ziek | | | eke | als | eke tu sona ... | als jij gaat ... | | Samengestelde voegwoorden | | | coka ke | daarom, vandaar | coka ke ewro serdo | daarom is het vandaag koud | | | çı hêfo ke | helaas, jammerlijk | çı hêfo ke destê ma ra thoa nino | helaas kunnen wij er niets aan doen | | | çı esto ke | maar | çı esto ke perê ma çine | maar wıj hebben geen geld |
Wijzende woorden Hieronder ziet u enkele voorbeelden van wijzende woorden. Bestudeer deze woorden met behulp van bijbehorende voorbeelden. | | het | kant, richting, zijde | A kamci het ser sona? | Welke kant op gaat zij | | | nahet | deze kant | Nahet zof serdıno. | Deze kant is heel koud. | | | a het | die kant | A het zof germına. | Die kant is heel warm. | | | naver | deze kant | Naver de kes çino. | Aan deze kant is er niemand. | | | bover | overkant | Besekena sona bover?
| Kan jij naar de overkant gaan? | | | naza-ita | hier | Naza wore neworena
| Hier sneeuwt het niet. | | | uza | daar | Uza siliye zaf worena | Daar regent het veel. | | | cêr
| beneden | Hata cêr somê.
| Tot beneden gaan wij. | | | cor | boven | Cor ra yeno. | Hij komt van boven. | | | nat
| hier(op) | Nata be!
| Kom hier(naartoe)! | | | dot | verder(op) | A na dot nisena ro! | Zij woont (daar) verderop. | | | ver | voor(kant/in) | Vere bone ma.
| Voor ons huis. | | | pey | achter(kant/in) | Peê çeyi. | Achter het huis.. | | | davacêr
| naar beneden (bergafwaarts) | İ davacêr sonê
| Zij gaan bergafwaarts. | | | davacor | naar boven (bergopwaarts) | Ma davacor somê | Wıj gaan bergopwaarts | | | bın | onder | Bıne hard | Onder de grond | | | ser | boven(op) | Sere dina | Op de wereld. | | | hete ser | bovenkant | Hete ser roşta | Bovenkant is licht | | | heto bın | onderkant | Heto bın tarıyo | Onderkant is donker |
Richtingen| | rozda | oost | | | rozwar | west | | | veroz | zuid | | | zıme | noord | | | raşt | rechts | | | çhep | links | | | rast | rechtdoor |
Kleuren| | reng | kleur | | | sıpe | wit | | | şia | zwart | | | sur | rood | | | çeqer | geel | | | zerd | noord | | | khewe | blauw | | | kesk | groen |
 |